ስጳኛ ብኸመይ ትሰርሕ ሓደስቲ መጻእቲ ንናይ ስጳኛ ስርዓታት ዝምልከት መምርሒ

ስጳኛ መዓልቲ ትድንጒ

ኣብ ስጳኛ መዓልታዊ ቅምጥታት ካብ ካልኦት ሃገራት ኤውሮጳ ኣብ ግዜ ድሕረ-ሰዓት ይቐይሩ እዮም። ምሳሕ ኣብ ከባቢ 14:0015:30 (ንኣዋላዊት መግቢ ናይቲ መዓልቲ እዩ) ፡ ሜሪንዳ (ሰዓት ድሕሪ ቀትሪ ብልዒ) ኣብ ከባቢ 17:3019:00፣ ድራር ካብ 21:00 ጀሚሩ ኣብ ማድሪድን ደቡብን ዝርከቡ ሬስቶራንታት መብዛሕትኡ ግዜ ድራር ክሳብ 21:00 ወይ 21:30 ኣይጅምርን እዩ። ህጻናት እውን ብመሰረት ኣህጉራዊ ውዕላት ጸኒሖም ይነቕሑ።

እቲ መኽሰብ ብከፊል ታሪኻዊ (ናይ ፈረንሳ ዘመን ናይ ግዜ ዞባ ኣሰላስልነት) ከምኡ'ውን ብከፊል ባህላዊ (ኣብ መብዛሕትኡ ክፋል ሃገር ነዊሕ ምሳሕ ክርአ ኣይክእልን እዩ) እዩ። እቲ ሲስታ ነዊሕ ፍርቂ መዓልቲ ዕረፍቲ ኣብ ናይ ሓቀኛ ናይ ድቃስ ልማድ ካብ ኣብ ንእሽቶ ከተማታት ኣብ ዝዕጸዉ መደበራት (14:0017:00 ተዓጽዩ) ዝያዳ ይነብር፣ ግን እዞም ናይ ድኳናት ዕጽዋታት ናይ ሓቂ እዮም ከምኡ'ውን ብዙሓት ሓደስቲ ሰባት ይጥቀሙ እዮም።

ኣብ ፈለማ ሞቕቲ፡ ኣብ ምሉእ ግዜ ድማ ምሕዝነት

ኣብ ስጳኛ፡ ማሕበራዊ ሙቐት ካብ መብዛሕትኡ ኤውሮጳ ንላዕሊ ይዕምብብብ። ኣብ መንጎ ፈተውትን ስድራ ቤትን ን ኣብ መንጎ ተራ ዕርክታትን ን ዚግበር ሰላምታ፡ ክልተ ናይ ኣፍንጫን መሳቕል (ቀዳማይ ናይ የማን ኣፍንጫን) ፡ ኣብ ስራሕ፡ ናይ ምሕዝነት ምሕዝነት፡ ናይ ምሕዝነት ምሕዝነትን ናይ ኢድ ምትንካልን የጠቓልል። ኣብ መብዛሕትኡ ሰሜናዊ ባህሊታት ዚግበር ናይ ውልቀ-ሰብ ቦታ፡ ካብ መብዛሕትኡ ሰሜናዊ ባህሊ ንላዕሊ ቀረባ እዩ።

እቲ ምሕዝነት ናይ ሓቂን ቅልጡፍን እዩ፡ ኣፈጻጽማውን ኣይኮነን። ነጋዶ ምስ ነባሪ ሰባት ይዘራረቡ፡ ጎረባብቲ ኣብ ጎደና ደው ኢሎም ይከታተሉ፡ ተሽከርከርቲ ታክሲ ካበይ ከም ዝመጻእካ ይሓትቱ እዮም። ካብ ሽወደን ወይ ጀርመን ዝመጻእካ እንተ ዄንካ፡ እዚ ኣብ ፈለማ ኣዝዩ ዘሕዝን እዩ ዚስምዓካ፣ ካብ ማእከላይ ባሕሪ ዝመጻእካ ግና ከም ገዛ ጌርካ እዩ ዚስምዓካ።

ስድራቤት ማእከል እዩ ናይ መወዳእታ ሰሙን ከኣ ነዚ ዘረጋግጽ

ስጳኛ ናይ መወዳእታ ሰሙን ናይ ስድራ ቤት ናይ መወዳእታ ሰሙን እዩ። ናይ ሰንበት ምሳሕ ምስ ሰፊሕ ስድራ ቤት ዳርጋ ኩሉ ግዜ ዝፍጸም ስነ ስርዓት እዩ። ብዙሓት ስድራቤታት እውን ኣብ ነፍሲ ወከፍ ሰንበት ድሕሪ ቀትሪ ይእከቡ እዮም። ዓበይቲ ቆልዑ መብዛሕትኡ ግዜ ኣብ መወዳእታ 20ታት ዕድሚኦም ክሳብ መጀመርያ 30ታት ዕድሚኦም ምስ ወለዶም ይነብሩ እዮም።

እቲ ግብራዊ ጽልዋ፦ ኣብ ስጳኛ ኣብ ስራሕቲ ስድራ ቤት፡ ካብ ብዙሓት ባህሊ ንላዕሊ፡ ስድራ ቤት ዘለዎም ሓላፍነት ብግህዶ ይፍጽም። ኣብ እዋን ሓሚምካ እትነብር ውሉድ፡ ኣብ ስድራ ቤት እትግበር ንጥፈታት ክትውዕል ወይ ኣኼባታት ኣብ ከባቢ ኣያቶኻ ክትገብር ክትቅይር ምኻድ ንቡር እዩ።

ቋንቋታትን ዞባዊ መንነትን

ስጳንኛ (ካስታላኖ) ኣብ መላእ ሃገር እቲ ሓደ ወግዓዊ ቋንቋ'ዩ፡ እንተኾነ ኣብ ግዝኣተን ካልኦት ኣርባዕተ ቋንቋታት ብሓባር ይዝረብ፡ ካታላንኛ (ካታሎንያ፡ ደሴታት ባሌሪክ፡ ዋላኳ ቫለንሲያውያን ብወግዒ ከም ዝተፈለየ ቋንቋ ኣብ ከባቢኦም ይዛረቡ እንተለዉ) ፡ ጋሊሺያን፣ ባስኪን (ኢስካራ) ፡ ኦክሲታን (ውሸባ ኣራን) ። ኣብ ግብሪ፡ ኣብያተ ትምህርቲ፡ ዞባዊ መንግስቲ፡ ከምኡ'ውን መብዛሕትኡ መራኸቢ ብዙሓን ኣብቲ ከባቢ ቋንቋ ይሰርሑ፣ ካስታላኖ ብደረጃ ዓለም ይርደኣ።

ዞባዊ መንነት ሓያልን ፖለቲካዊ ትርጉም ዘለዎን። ናይ ካታላን ባስኪን ናጽነት ምንቅስቓሳት ኣብ ቀረባ እዋን ኣብ ስጳኛ ፖለቲካ ኣወጊደን ኣለዋ። ኣብ ጋሊሺያ፣ ካናሪያን ኣብ ካልእ ቦታታትን ትሑት ዞባዊ ምንቅስቓሳት ኣለዉ። ከም ሓደ ሓድሽ መጻእታይ መጠን፡ ኣብ ጎኒ ካስታላኖ ዞባዊ ቋንቋ ምምሃር ይድነቕ። ኣብ መዓልታዊ ዝርርብ ካታላን ወይ ኢውስካራን ከም ዝመርጹ ንሰብ ከባቢ ምኽባር ዋጋ የብሉን ጽቡቕ ስም ይረክብ።

ሶብሬሜሳ እቲ ነዊሕ ድሕሪ ምግቢ

ድሕሪ ስጳኛ ዝብላዕ፡ ብፍላይ ድማ ሰንበት ዝብላዕ ወይ በዓል፡ ኣብ መኣዲ ትጸንሕ። እቲ ብሩህ እቲ ካብ ምግቢ ሓሊፉ ዚካየድ ዝርርብ ሓደ ኣገዳሲ ባህሪ ናይ ስጳኛ ማሕበራዊ ህይወት እዩ። ድሕሪ ድስert ሓደ ሰዓት ንቡር እዩ፣ ክልተ ሰዓት ጽቡቕ እዩ። ኣብ ገሊኡ ስድራቤታት እቲ ብሩህ ክሳብ ማሪንዳ ይካየድ።

ሓደስቲ ሰባት ነቲ ቀንዲ ምግቢ ድሕሪ 20 ደቒቕ "ከይድና ኢና" ዚብል ምልክታት ኪሰምዑ ኸለዉ፡ እዚ ዜጨንቕ ኪኸውን ይኽእል እዩ።

ምኽፋል ትሑት፣ ብምርጫ

• ኣብ ቤት መግቢ ናብ ቀጻሊ ዩሮ ወይ 510% ብሉጽ ኣገልግሎት ይዕዘብ።
• ባር/ካፌታት ሓንቲ ወይ ክልተ ሳንቲም ይተውጽእ ወይ ድማ ይእክብ። ኣብ ሳጹን ኣይጸበቐን።
• ታክሲ ናብ ቀጻሊ ዩሮ ወይ 510%፣ እቲ ዝወሰኸ እንተ ዀይኑ።
• ሆቴላት 12 €/ሳቕ ንተሸጋገርቲ፣ 12 €/መዓልቲ ንቤት ጽሬት እንተደኣ ተመዲብኩም።
• ናይ ጸጉሪ ኣሳእልቲ 2 5 € እንተደኣ እቲ ቁርጺ ተመሲሉኩም።
• ቡን፣ መስተ፣ ምምላእ ኣይጸበየን፣ ምምላእ ግን ብምርጫ እዩ።

ስጳኛ ካብ መብዛሕትኡ ኤውሮጳ ንላዕሊ ድምጺ ትሕዝ

ኣብ ስጳኛ ሓደ ካብ ዝለዓለ ናይ ከባቢ ጸቢብ መጠን ኣብ ኤውሮጳ ከም ዘሎ ተገሊጹ ኣሎ። ባርታት ድምጺ ይዛረቡ፣ ዝርርብ ይዛረቡ፣ ታራዛ ጠረጴዛታት ክሳብ ምሸት ተጨውዩ ይጸንሑ። ኣብ ዓርቢን ሰንበትን ምሸት ኣብ ዝፉት መስኮትታት ንጎረባብቲ ንቕሓት ክገብሩ ይኽእሉ እዮም፣ እቲ ጸቢብ ዓቕሚ ካብ ጀርመን ወይ እንግሊዝ ንላዕሊ እዩ ። እዚ ድማ ንቤት ንምንካፍ ኣወዳድባታት ይጸልዎ እዩ።

ፖሊስ ከባቢ (Policía Local) ድሕሪ ጥርዓን ናይ ጸቢብ ኣዋጃት ይትግብሮ፣ እቲ ናይ ስጉምቲ ወሰን ግን ካብ መብዛሕትኡ ሰሜናዊ ባህሊ ንላዕሊ እዩ። ናይ ጎረቤት ጸቢብ ምስ ዝኸውን ብደሓን ቀዳምነት ጠውቕ፣ ቅድሚ ናብ ፖሊስ ምስምኻድ ብማስተዳድር ህንጻ (administrador) ኣቢልካ ጠውቕ።

ቆልዑን ሕግን

ስጳኛ ኣብ 2007 (ሕጊ 54/2007 ኮዲጎ ሲቪል ዘዐዪ) ንኹሉ ናይ ኣካላዊ መቕጻዕቲ ህጻናት ክልኩል እያ። ንሓደ ህጻን ምኳስ፣ ምኳስ ወይ ዝኾነ ዓይነት ኣካላዊ ዓመጽ ብዘይምርኣይ ሕጋዊ እዩ። ኣብያተ ትምህርቲ፣ ናይ ዕለታዊ ክንክን ህጻናት፣ ከምኡ'ውን ሰራሕተኛታት ጥዕና ንዝኾነ ጥርጣረ ግህሰት ህጻናት ናብ ዞባዊ ሰርቪስ ሶሻል ክዘርግሑ ኣለዎም።

ኣብ ግብሪ እቲ ስርዓት ካብ ገለ ሰሜናዊ ሃገራት ኤውሮጳ ብዝያዳ ተመጣጣኒ ኮይኑ ይምልስ መርመራታት ኣብ ክንዲ ኣብ ሓደ ሓደ ዝተፈላለዩ ፍጻመታት ኣብ ቀጻሊ ወይ ከቢድ ኣሰራርሓታት ዘተኰረ እዩ። ዕላማ ደገፍ ኢዩ፦ ሓደ ማሕበራዊ ሰራሕተኛ ይብጻሕ፡ ሕቶታት ይሓትት፡ ደገፍ ወለዲ ድማ ይህብ። ቀጻሊ ጉዳያት ናብ መደበኛ ናይ ቆልዑ ምክልኻል መስርሕ ይመርሕ።

በዓላትን ኣቆጣጠር

ስጳኛ ኣብ ዓመት 14 ናይ ህዝቢ በዓላት ኣለዋ 8 ሃገራዊ፣ ብተወሳኺ ዞባዊን ከባቢውን ኣሃዛዊ እዩ። ዓበይቲ ሃገራዊ በዓላት፡ ኣኖ ኑቮ (ጃንዋሪ 1), ሬይስ / ሰለስተ ነገስታት (ጃንዋሪ 6 ) ኣብ ብዙሓት ስድራቤታት ህያባት፡ ካብ በዓል ልደት ንደቂ-ቆልዑ ዝያዳ ኣገዳስነት ዘለዎ፣ ቪየንስ ሳንቶ (ሓጎስ ዓርቢ) ፣ ዳያ ዴል ትራባዮ (ግንቦት 1), ኣሱንሲዮን (ሓምለ 15), ዳያ ዴ ላ ሂስፓኒዳድ (ሓምለ 12), ቶስ ሎስ ሳንቶስ (ሕዳር 1), ኮንስቲዩቶሪ (ሓምለ 6), ኢማኩላዳ (ሓምለ 8), ናቪዳ (ሓምለ 25) ። ዞባዊ በዓላት ኣብ ርእሰ ምምሕዳር ዝምርኰስ ብዝተፈላለየ ብዝተወሰነ ብዝሒ ይውስኑ።

ቀንዲ ስነ ስርዓት፦ ሳማና ሳንታ (ብፍላይ ኣብ ኣንዳሉሲያ ናይ ቅዱስ ሰሙን ሰልፍታት) ፡ ላስ ፋላስ ኣብ ቫለንሲያ (ማርች) ፡ ሳን ፈርሚን ኣብ ፓምፕሎና (ሓምለ፡ ስደት ጸጉራት) ፡ ላ ሜርሴ ኣብ ባርሴሎና (መስከረም) ፡ ከምኡውን ኣብ ዳርጋ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ከተማታት ዚካየድ ናይ ከባቢ ፌስታታት (ፌስታታት ፓትሮናላት) ። በዓል ልደት ካብ 24 ታሕሳስ ክሳብ 6 ጥሪ ይካየድ፡ ኣብ መንጎ እቶም ባህላዊ ስድራቤታት ድማ ናይ ህያብ ምሃብ ዕብየት እዩ።

ሓደስቲ ሰባት ካብ ምንታይ እዮም ዚጥንቀቑ፧

• ብዙሓት ስጳኛታት ከቢድ ድራር ይሓልፉ። ምኒው ዴል ዲሴ (€1015) ናይ ምሳሕ ንግዲ ውዕል እዩ፡ ካብ 14:00 ክሳብ 16:00 ይቐርብ።
• ኣብ ከተማታት ኣብ ደገ ዝርከቡ ዓበይቲ ዕዳጋታት ካብ ሰዓት 14:00 ክሳብ 17:00 ዓ.ም.ዘ. ዝዕጸዉ መደበራት፡ ብፍላይ ኣብ ትሑት ከተማታትን ሰንበትታትን ናይ ብሓቂ ዕጽዋታት ይፍጸም ኣሎ።
• ኣብ ደገ ሽጋራ ምትካኽ ሕጋዊ ኮይኑ ኣብ ውሽጢ ባራት፣ ኣብ ቤት መግቢታትን ኣብ ቦታታት ስራሕን ግን ካብ 2011 ኣትሒዙ ክልኩል እዩ። ኣብ ታራሲት ኮፍ መበሊ ኣብ መንጎ ሓባራዊ ሓምሲ/ዘይሓምሲ ጉጅለታት ኣጸጋሚ ኮይኑ ኣሎ።
• ኣብ መብዛሕትኡ ምምሕዳር ከተማታት ህዝባዊ ምብዛሕ ቦትለኖታት (ብዘይወግዒ ኣብ ደገ ዝሰትዩ፡ መብዛሕትኡ ግዜ ብወጣት ዝሰትዩ) ብቴክኒካዊ መገዲ ዘይሕጋዊ እዮም፣ እቲ ሕጊ ድማ ዘይቅኑዕ እዩ። ኣብ ገማግም ባሕሪ ወይ ኣብ ፓርክ ምብዛሕ ኣብ ውሽጢ እቲ ምኽንያታዊ እዩ።
• ቦታታት ሰንበት ምሳሕን ናይ መወዳእታ ሰሙን ድራር ኣብ ፍሉጣት ሬስቶራንታት ኩሉ ግዜ ቦታታት ክውሕዙ የድልዮም እዩ። ኣብ ዓርቢ ወይ ሰንበት ምሸት ኣብ ከተማታት ቱሪዝም ናይ ምኻድ ቦታታት መብዛሕትኡ ግዜ ይኽልክል።
• ኣብ ቤት ጽሕፈት ቤት ጽሕፈት ቤት ጽሕፈት ቤት ዳርጋ ኩሉ ግዜ ሕተታ ምሕታት ይሓትት ("La cuenta, por favor") ። ኣገልገልቲ ነቲ ሕተታ ቅድሚ ምሕታትካ ምምላስ ዘይምኽባር እዩ ኢሎም ይርእይዎ።